• Biuletyn Informacji Publicznej Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Lesznie

Problemy Oświaty i Wychowania

Scenariusz zajęć – historia i społeczeństwo kl.5

Publikujemy poniżej propozycję scenariuszy lekcji przeprowadzonych dla uczniów w Zespole Szkół w Jezierzycach Kościelnych. Autorkami lekcji są nauczycielki: pani Izabela Maciejewska, nauczycielka historii i wiedzy o społeczeństwie, pani Hanna Angier, nauczycielka matematyki oraz pani Grażyna Lech, nauczyciela języka polskiego.

Scenariusze są ciekawymi przykładami zajęć z wykorzystaniem aktywizujących metod pracy. Jak każdą propozycję możecie je Państwo wykorzystać w całości lub według własnego uznania modyfikować tak, aby przyniosła oczekiwane efekty.

Gorąco polecam.

Zofia Szabel-Zakrzewska


 

Scenariusz zajęć – historia i społeczeństwo kl.5

 

  • Autorka scenariusza: Izabela Maciejewska

  • Przedmiot: historia i społeczeństwo, klasa 5 szkoły podstawowej,

  • Temat lekcji: "Kazimierz Wielki – budowniczy miast i zamków”

  • Krótki opis scenariusza: Podczas zajęć dzieci zapoznają się z najważniejszymi osiągnięciami Kazimierza Wielkiego. Uczniowie i uczennice będą doskonalić również umiejętność pozyskiwania wiadomości z różnych źródeł i dokonywania ich analizy.

  • Zagadnienia:

-osiągnięcia gospodarcze Kazimierza Wielkiego,

-osiągnięcia dyplomatyczne w polityce zagranicznej króla,

-Król Kazimierz – budowniczy miast i zamków,

  • Czas trwania:

45 minut

  • Pytanie kluczowe:

Co trzeba zrobić, aby zasłużyć na przydomek "Wielki"?

  • Cel lekcji:

Dowiem się czy ostatni Piast słusznie zasłużył na przydomek „Wielki”.

  • Związek z podstawą programową:

II. Analiza i interpretacja historyczna (m.in. Uczeń odpowiada na pytania postawione do tekstu źródłowego, planu, mapy, ilustracji; pozyskuje informacje z różnych źródeł oraz selekcjonuje je i porządkuje; stawia pytania dotyczące przyczyn i skutków analizowanych wydarzeń historycznych i współczesnych).

10.5. Uczeń wskazuje na mapie Kraków i państwo Kazimierza Wielkiego, umiejscawiając je w czasie.

10.6. Uczeń opowiada o panowaniu Kazimierza Wielkiego, z uwzględnieniem powstania Akademii Krakowskiej i uczty u Wierzynka.

  • NaCoBeZu.. czyli na co będę zwracać uwagę (kryteria sukcesu napisane w języku ucznia):

-wskazuję wiek, w którym panował Kazimierz Wielki,

-potrafię wskazać na mapie Kraków i państwo Kazimierza Wielkiego,

-wymieniam główne zasługi Kazimierza Wielkiego dla rozwoju kraju,

-objaśniam, co wydarzyło się w 1364 roku w Krakowie,

  • Metody:

-analiza źródeł,

-praca z mapą,

-burza mózgów,

-mini – wykład

  • Środki dydaktyczne i materiały:

-Podręcznik do historii i społeczeństwa dla szkoły podstawowej, klasa 5, autorzy: R.Lolo, A. Pieńkowska, R. Towalski, Wydawnictwo WSIP, Warszawa 2013r,

-Elektroniczny podręcznik nauczyciela – multibook,

-Tablica interaktywna z dostępem do internetu,

-instrukcje dla grup, notatniki, przybory do pisania,

  • Formy pracy:

-praca w grupach

  • Przebieg zajęć: (metody i aktywności):

  • czynności organizacyjno-porządkowe,

  • nawiązanie do wiedzy wcześniej zdobytej, (Jak nazywał się pierwszy władca z dynastii Piastów? Jak oceniasz jego panowanie?)

  • pytanie kluczowe: Co trzeba zrobić, aby zasłużyć na przydomek „Wielki”?

  • wyjaśnienie celu lekcji i podanie tematu,

  • podział na grupy, rozdanie instrukcji, wyjaśnienie poleceń,

  • praca w grupach,

  • prezentacja na forum klasy,

  • zapis (jeśli czas pozwoli) – wspólne tworzenie mapy mentalnej,

  • zdania podsumowujące – dowiedziałem się …, zaskoczyło mnie …., chciałbym dowiedzieć się jeszcze …

Instrukcje dla grup

Grupa 1

Rządy króla Kazimierza

Dokładnie przeczytajcie instrukcję.

Wybierzcie lidera grupy, który będzie kierował Waszą pracą.

Podzielcie się obowiązkami – wybierzcie sekretarza, który będzie wykonywał drobne notatki oraz osobę, którą zaprezentuje wyniki Waszej pracy. Na wykonanie zadania możecie przeznaczyć 15-20 minut.

Kazimierz Wielki był dobrym dyplomatą. Był rozważny, zręcznym w postępowaniu. Potrafił rozmawiać o trudnych sprawach. Zapoznajcie się z treścią podręcznika – s.148, podrozdział Rządy króla Kazimierza. Odpowiedzcie na zamieszczone poniżej pytania:

  1. W jaki sposób Kazimierz rozwiązał sporne problemy z sąsiadami?

  2. Porównajcie mapy ze strony 149 (Polska w czasach Kazimierza Wielkiego) i 147 (mapa: Zjednoczenie ziem polskich przez Władysława Łokietka). Wyjaśnijcie jak zmienił się obszar Polski z czasów Kazimierza Wielkiego w stosunku do Polski Łokietka? Jakie ziemie przyłączył Kazimierz Wielki? Jakie ziemie były zależne od Królestwa Polskiego?

Zaprezentujcie wyniki Waszej pracy na forum klasy.

Powodzenia! :)

Grupa 2

Król Kazimierz dobrym gospodarzem - ZAMKI

Dokładnie przeczytajcie instrukcję.

Wybierzcie lidera grupy, który będzie kierował Waszą pracą.

Podzielcie się obowiązkami – wybierzcie sekretarza, który będzie wykonywał drobne notatki oraz osobę, którą zaprezentuje wyniki Waszej pracy. Na wykonanie zadania możecie przeznaczyć 15-20 minut.

Kazimierz Wielki był dobrym gospodarzem. Aby wzmocnić system obronny państwa władca zbudował wzdłuż granic liczne zamki warowne. Zapoznajcie się z treścią podręcznika – s.149 (podrozdział Król Kazimierz dobrym gospodarzem, przeanalizujcie też mapę) oraz z ikonografią ze strony 150 . Odpowiedzcie na zamieszczone poniżej pytania:

  1. Wyjaśnijcie powiedzenie, że król Kazimierz Wielki „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”.

  2. Wymieńcie, korzystając z mapy, 5 zamków i 5 fortyfikacji miejskich wzniesionych w czasach Kazimierza Wielkiego, znajdujących się najbliżej Jezierzyc Kościelnych.

  3. Przypomnijcie, jakie elementy zamku decydowały o jego obronności.

Zaprezentujcie wyniki Waszej pracy na forum klasy.

Powodzenia! :)

Grupa 3

Król Kazimierz dobrym gospodarzem – c.d.

Dokładnie przeczytajcie instrukcję.

Wybierzcie lidera grupy, który będzie kierował Waszą pracą.

Podzielcie się obowiązkami – wybierzcie sekretarza, który będzie wykonywał drobne notatki oraz osobę, którą zaprezentuje wyniki Waszej pracy. Na wykonanie zadania możecie przeznaczyć 15-20 minut.

Kazimierz Wielki postanowił wzmocnić i unowocześnić swoje państwo. Zapoznajcie się z treścią podręcznika – s.149 (podrozdział Król Kazimierz dobrym gospodarzem) oraz z tekstem źródłowym – fragmentem kroniki Janka z Czarnkowa, który żył w czasach Kazimierza Wielkiego. Odpowiedzcie na zamieszczone poniżej pytania.:

  1. Wymieńcie w punktach zasługi Kazimierza Wielkiego dla rozwoju kraju.

  2. Jak Kazimierza Wielkiego ocenił kronikarz Janko z Czarnkowa?

Zaprezentujcie wyniki Waszej pracy na forum klasy.

Powodzenia! :)

Grupa 4

W królewskiej stolicy - Krakowie

Dokładnie przeczytajcie instrukcję.

Wybierzcie lidera grupy, który będzie kierował Waszą pracą.

Podzielcie się obowiązkami – wybierzcie sekretarza, który będzie wykonywał drobne notatki oraz osobę, którą zaprezentuje wyniki Waszej pracy. Na wykonanie zadania możecie przeznaczyć 15-20 minut.

W 1320 roku ojciec Kazimierza Wielkiego – Władysław Łokietek został koronowany w katedrze wawelskiej w Krakowie. Zapoznajcie się z treścią podręcznika – s.151 (podrozdział W królewskiej stolicy – Krakowie). Odpowiedzcie na zamieszczone poniżej pytania:

  1. Odszukajcie i wskażcie na mapie ówczesną stolicę Polski – Kraków.

  2. Wyjaśnijcie, jaką rolę w czasach Kazimierza Wielkiego pełnił Kraków.

  3. Przyjrzyjcie się ilustracji zamieszczonej w podręczniku na str.151 – panoramie Krakowa i wypiszcie te elementy, które świadczą o obronnym charakterze miasta.

Zaprezentujcie wyniki Waszej pracy na forum klasy.

Powodzenia! :)

 

Grupa 5

Zjazd monarchów w Krakowie

Dokładnie przeczytajcie instrukcję.

Wybierzcie lidera grupy, który będzie kierował Waszą pracą.

Podzielcie się obowiązkami – wybierzcie sekretarza, który będzie wykonywał drobne notatki oraz osobę, którą zaprezentuje wyniki Waszej pracy. Na wykonanie zadania możecie przeznaczyć 15-20 minut.

O wzroście znaczenia Kazimierza Wielkiego i jego państwa świadczył zjazd monarchów w Krakowie w 1364 r. Do legendy przeszła wspaniała uczta przygotowana przez krakowskiego mieszczanina Mikołaja Wierzynka. Zapoznajcie się z treścią podręcznika – s.152-153 (ikonografia + tekst źródłowy), podrozdział Zjazd monarchów w Krakowie. Odpowiedzcie na zamieszczone poniżej pytania:

  1. Gdzie i kiedy odbył się zjazd monarchów?

  2. Kto w nim uczestniczył?

  3. Jak Mikołaj Wierzynek przyjął gości podczas zorganizowanej przez siebie uczty towarzyszącej zjazdowi?

Zaprezentujcie wyniki Waszej pracy na forum klasy.

Powodzenia! :)

 

 

Tekst źródłowy

 

Był to najtroskliwszy opiekun i obrońca dobrych i sprawiedliwych, bardzo srogi zaś prześladowca złych i rozbójników. Ktokolwiek dopuszczał się rabunku lub kradzieży, tego polecał ściąć, utopić lub zamorzyć głodem.

Janko z Czarnkowa, Kronika, XIV wiek

 

Scenariusz zajęć - język polski kl. 6

 

  • Autorka scenariusza: Grażyna Lech

  • Przedmiot: język polski, kl. 6 szkoły podstawowej

  • Temat lekcji: Niezwykły język poezji- utrwalenie wiadomości.

  • Cel lekcji:

Uczeń systematyzuje i utrwala wiedzę o poezji.

  • Związek z podstawą programową:

II.2.1. Dostrzega swoistość artystyczną dzieła

II.2.4. Rozpoznaje w tekście literackim: porównanie, przenośnię, epitet , wyraz dźwiękonaśladowczy i objaśnia ich rolę

II.2.5. Rozpoznaje: wers, zwrotkę(strofę), rym, rytm, refren; odróżnia wiersz rymowany i nierymowany(biały)

II.2.11. Identyfikuje: opowiadanie, powieść, baśń, legendę, mit, bajkę, fraszkę, wiersz, przysłowie, komiks

  • Czas trwania:

2x45 minut

  • NaCoBeZu.. czyli na co będę zwracać uwagę (kryteria sukcesu napisane w języku ucznia):
    -potrafię wymienić różnice między poezją i prozą,

- rozpoznaję występujące w wierszach środki stylistyczne,

- potrafię policzyć sylaby w wersach i wskazać w wierszu rymy,

- poprawnie posługuję się pojęciami związanymi z poezją i prozą

  • Metody: rozmowa kierowana, mapa mentalna, krzyżówka, praca z tekstem, gra dydaktyczna „Domino”, skrzynka pytań.

  • Środki dydaktyczne i materiały: podręcznik literacki „Słowa na start!6”, zeszyty; karty pracy: krzyżówka , środki stylistyczne, wniosek do zajęć – tekst z lukami, karta samooceny, arkusze papieru dla każdej grupy, klej, nożyczki, flamastry, pudełko, małe kartki z pytaniami. materiały do gry ”Domino”, karteczki samoprzylepne z pieczątką, kserokopie wierszy, np.:J. Tuwim, Strofy o późnym lecie, Ptasie radio, A. Mickiewicz, Pan Tadeusz(fragment), I. Krasicki, Lis i wilk,J. Kochanowski, Na dom w Czarnolesie, J. Harasymowicz , Sad, styczeń, J. Liebert, Początek jesieni, A. Asnyk, Ulewa, Cz. Miłosz, Dar , K. I. Gałczyński, Pieśń o żołnierzach z Westerplatte.

  • Formy pracy:

- praca indywidualna i w grupach

  • Przebieg zajęć:
    Część I. Czynności organizacyjne: sprawdzenie obecności i podanie tematu lekcji
    Część II. Wprowadzenie: zapoznanie uczniów z celem lekcji, rozmowa na temat cech utworów lirycznych (uczniowie podają tytuły i autorów poznanych wierszy, wymieniają różnice między poezją i prozą).

Część III. Realizacja tematu

- praca w grupach (każda grupa otrzymuje arkusz papieru oraz skserowane wiersze) Uczniowie zapisują na środku arkusza słowo POEZJA i w zeszycie notują skojarzenia z nim związane. Następnie w grupach porządkują informacje i zapisują je na dużej kartce w formie mapy mentalnej. Prezentują wyniki swojej pracy.

- układanie krzyżówki ( karta pracy nr 1)

Uczniowie w grupach układają krzyżówkę, dopisując do hasła skojarzenia ze słowem poezja, korzystają ze słowniczka zamieszczonego w podręczniku. Grupa, która pierwsza wykona zadanie lub w określonym czasie dopisze najwięcej skojarzeń otrzymuję nagrodę (karteczki samoprzylepne z pieczątką). Następnie chętni uczniowie objaśniają terminy, które zostały zapisane w zwycięskiej krzyżówce. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymują nagrodę- karteczkę z pieczątką.

- praca w grupach (każda grupa otrzymuje ksero z fragmentem jednego wiersza)

Uczniowie podkreślają w wierszu rymy i określają ich układ oraz liczą sylaby w wersach (dzielą wyrazy na sylaby i zapisują wynik).

- nazywanie środków stylistycznych( karta pracy nr 2)

Uczniowie wykonują pracę samodzielnie, następnie porównują zapisy w parach, a na końcu w grupie.

- gra dydaktyczna „Domino”

Uczniowie grają w grupach w „Domino”, które wcześniej opracowali razem z nauczycielem (hasła związane z poezją).

Część IV- Podsumowanie

- Zabawa w odróżnianie poezji od prozy

Uczniowie kolejno podają dowolny numer, a siedzący po prawej otwiera podręcznik na wymienionej stronie, czyta tytuł oraz imię i nazwisko autora tekstu, który tam się znajduje , a następnie określa przynależność utworu do poezji lub prozy.

- Konkurs klasowy - skrzynka pytań

Uczniowie losują z pudełka pytanie lub polecenie dotyczące poezji , np. odgadują hasła ze słownika w podręczniku, wymieniają tytuły lub nazwiska autorów poznanych wierszy. Za poprawną odpowiedź otrzymują nagrodę- karteczkę z pieczątką.

- Podsumowanie zdobytych punktów i wystawienie ocen

Uczniowie, którzy zdobyli najwięcej karteczek z pieczątką otrzymują ocenę bardzo dobrą.

 

Część V - Ewaluacja

- Nauczyciel- rozdaje uczniom tekst z lukami – podsumowujący i sprawdzający wiedzę uczniów( karta pracy nr 4) - zleca wklejenie do zeszytu wypełnionego wniosku (zadanie domowe).

- Uczniowie wypełniają kartę samooceny ( karta pracy nr 3).

 

 

Karta pracy 1

 

 

P

O

D

M

I

O

T

L

I

R

Y

C

Z

N

Y

Karta pracy 2

Jakie środki stylistyczne wystąpiły w poniższych przykładach?

Kukuryku! –
………………………………………………………………………………………………

muzyka– słowika – …………………………………………………………………………………………………

niebieskie morze – ……………………………………………………………………………………………….

księżyc łapie moje sny na wędkę – ……………………………………………………………………………………………….

powódź kwiatów – ………………………………………………………………………………………………

sosna – wiosna – ………………………………………………………………………………………………..

nieszczęścia chodzą parami – ……………………………………………………………………………………………….

pełznie jak żółw leniwa ……………………………………………………………………………………………….

kwiatuszek– …………………………………………………………………………………………….

 

Karta pracy 3

imię i nazwisko…………………………………………….. data…………………………… klasa………………

Uzupełnij tabelę wstawiając w odpowiednie rubryki znak x . W ten sposób ustalisz , co musisz jeszcze powtórzyć.

ZADANIE

Wykonanie zadania nie sprawiło mi żadnej trudności.

Przy wykonywaniu zadania pojawiły się wątpliwości.

Zadanie było dla mnie za trudne.

Odróżnianie poezji od prozy.

 

 

 

Podanie skojarzeń ze słowem poezja.

 

 

 

Rozpoznawanie występujących w wierszach środków stylistycznych.

 

 

 

Znajdowanie rymów w wierszu.

 

 

 

Dzielenie wyrazów na sylaby.

 

 

 


 

Karta pracy 4

Temat: Niecodzienny język poezji.
 

Na dzisiejszej lekcji powtarzaliśmy wiedzę o ........................... . Poglądy i przeżycia w wierszu wyraża …………………………………. .
Wyróżniamy następujące środki stylistyczne : ...................................., ....................................., .................................., ........................., ..........................., ......................................................... .

 

Scenariusz zajęć – matematyka kl. I gimnazjum

 

  • Autorka scenariusza: Hanna Angier

  • Przedmiot: matematyka, klasa I gimnazjum,

  • Temat lekcji: Utrwalenie wiadomości o rozwiązywaniu równań”

  • Czas trwania:

45 minut

  • Cel lekcji:

- przypomnienie zasad rozwiązywania równań,

- wykorzystywanie zasad przy rozwiązywaniu różnego rodzaju zadań.

 

  • Związek z podstawą programową:

6.1. opisuje za pomocą wyrażeń algebraicznych związki między różnymi wielkościami;

6.7. wyznacza wskazaną wielkość z podanych wzorów, w tym geometrycznych i fizycznych;

7.1. zapisuje związki między wielkościami za pomocą równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą w tym związki między wielkościami wprost proporcjonalnymi i odwrotnie proporcjonalnymi;

7.3. rozwiązuje równania stopnia pierwszego z jedną niewiadomą.

 

  • NaCoBeZu.. czyli na co będę zwracać uwagę (kryteria sukcesu napisane w języku ucznia):

- potrafię przenosić wyrazy z jednej strony równania na drugą

- potrafię porządkować prawą i lewą stronę równania

- potrafię rozwiązywać równanie z jedną niewiadomą

- potrafię przekształcać wzory

  • Metody:

- gry i zabawy, ćwiczenia

  • Środki dydaktyczne i materiały:

- gra dydaktyczna – wyrażenia algebraiczne i równania (Wydawnictwo GWO) – załącznik nr 1,

- kartki z zapisanymi równaniami do rozwiązania z podanymi trzema odpowiedziami – załącznik nr 2.,

  • Formy pracy:

- praca indywidualna

- praca w grupach

  • Przebieg zajęć: (metody i aktywności):

 

  1. Część wstępna:

Przypomnienie zasad rozwiązywania równań:

- usuwanie mianownika

- przenoszenie wyrazów z niewiadomą na jedną stronę, a pozostałych na drugą stronę

- porządkowanie obu stron

- dzielenie przez liczbę, która stoi przy niewiadomej

 

  1. Część główna:

 

  1. Rozgrzewka – rozwiązywanie równań

  1.   = 5

  2. 2(x + 4) – 6 = 3(x – 2) + 7x

  3. 2(x – 3) + 5 =   + 1

 

Za rozwiązanie równania na tablicy uczeń otrzyma „+”

 

 

  1. Układanie kart przez uczniów według kryterium równości np.

 

5(x – 1) połączone z 5x – 5

lub

4 * 2x połączone z 8x

 

Uczniowie zostaną podzieleni na zespoły dwu lub trzy osobowe. Zadaniem każdej grupy, będzie poprawne połączenie jak największej liczby par w czasie 5 minut. Dwa zespoły, które uzyskają najlepsze wyniki w nagrodę otrzymają „+”

 

  1. Zabawa matematyczna „Znajdź rozwiązanie równania”

 

Uczniowie podzieleni zostaną na dwie drużyny (np. dziewczynki i chłopcy)

Na tablicy zawieszane będą kolejne równania z podanymi trzema odpowiedziami. Zadaniem drużyny będzie jak najszybsze wskazanie poprawnego rozwiązania. Za każdą poprawną odpowiedź drużyna otrzyma punkt, a w przypadku błędnej odpowiedzi, drużyna straci jeden punkt. Zespół, który zwycięży otrzyma „+”.

Przykłady zadań:

  1. 5(x – 7) + 2 = 28

  2. 3x + 6 = 6x + 3

  3. 2(13 – x) – 9 = 1

  4.  

  5.  

  6.  

  7. 

 

  1. Przekształcanie wzorów

Przypomnienie zasad postępowania przy przekształcaniu wzorów:

- pozbywamy się mianownika mnożąc obustronnie przez mianownik

- wyrazy z niewiadomą przenosimy na jedną stronę, a pozostałe na drugą

- dzielenie przez to co stoi przy niewiadomej

 

  1. Praca indywidualna

Uczniowie samodzielnie wyznaczają ze wzoru wybrane wielkości

Przykłady zadań:

  1.  2 wyznacz R

  2.   wyznacz R

  3.   wyznacz m

  4.   wyznacz s

  5.   wyznacz c

  6.   wyznacz d

  7.   wyznacz h

 

Za poprawne wyznaczenie wskazanej wielkości, uczeń otrzymuje „+”

 

 

  1. Część końcowa:

 

Podsumowanie zajęć, podliczenie zdobytych przez uczniów „plusów” i wpisanie ocen za aktywność (trzy plusy uzyskane przez jednego ucznia w konkurencjach drużynowych i indywidualnych to ocena bardzo dobra).

 

 

Załącznik nr 1

Przykład - Gra dydaktyczna – wyrażenia algebraiczne i równania (Wydawnictwo GWO)

Załącznik nr 2

 

Przykładowe kartki z zapisanymi równaniami do rozwiązania z podanymi trzema odpowiedziami

 

 

 


 

Kontakt

 Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Lesznie

ul. Bolesława Chrobrego 15
64-100 Leszno

tel. 65 529 90 62
fax 65 529 31 09
NIP: 697-10-20-103
REGON: 00 1387 29 0000 000
e-mail: oswiata@cdn.leszno.pl

Numer rachunku BZ WBK O/Leszno 71 1090 1245 0000 0001 1532 8876

Redakcja

Godziny urzędowania

Sekretariat

poniedziałek - 8:00 - 16:00
wtorek-piątek 7:30 - 15:30


Organizacja szkoleń
poniedziałek - piątek: 7.30-15.30, parter/pokój nr 13


Biblioteka

Leszno pn – pt 9.00 – 18.00
Filia Rawiczu i Kościanie pn, wt, pt 9.00 – 17.00
śr, cz 9:00 - 16:00
Filia w Gostyniu - pn, wt, pt 9:00 - 17:00
śr 9:00 - 16:00
cz 9:00 - 16:00

 

Obserwuj Nas

Bądź na bieżąco z informacjami CDN Leszno